Trong bối cảnh biến đổi khí hậu đang diễn ra ngày càng phức tạp và đòi hỏi những hành động quyết liệt từ các cấp chính quyền, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội đã có một động thái mạnh mẽ, thể hiện cam kết của thủ đô trong công cuộc bảo vệ môi trường và phát triển bền vững. Cụ thể, vào ngày 14 tháng 9 vừa qua, Thành phố đã ban hành Quyết định số 4959/QĐ-UBND về việc thành lập một Tổ công tác liên ngành đặc biệt.
Tổ công tác này được giao nhiệm vụ quan trọng là chỉ đạo, đôn đốc và triển khai thực hiện các mục tiêu chiến lược liên quan đến kiểm kê khí nhà kính, giảm phát thải khí nhà kính và tham gia vào thị trường carbon trên địa bàn thành phố Hà Nội. Đây là bước đi chủ động, mang tính tiên phong, không chỉ nhằm mục tiêu ứng phó hiệu quả với những thách thức từ biến đổi khí hậu mà còn để nắm bắt cơ hội phát triển kinh tế xanh.
Biến đổi khí hậu đang là một trong những thách thức toàn cầu lớn nhất, gây ra những tác động nghiêm trọng đến mọi mặt của đời sống, từ môi trường tự nhiên đến kinh tế – xã hội. Đối với một đô thị lớn, đông dân và đang trong quá trình phát triển nhanh chóng như Hà Nội, những tác động này càng trở nên rõ rệt. Các hiện tượng thời tiết cực đoan như lũ lụt, hạn hán, nắng nóng gay gắt, cũng như tình trạng ô nhiễm không khí, đang ngày càng đe dọa cuộc sống của người dân và sự ổn định của thành phố. Trước tình hình đó, việc đặt ra các mục tiêu giảm phát thải và thích ứng là điều tối cần thiết.
Kiểm kê khí nhà kính (GHG inventory) là nền tảng đầu tiên và vô cùng quan trọng trong nỗ lực giảm phát thải. Quá trình này giúp thành phố xác định chính xác các nguồn phát thải chủ yếu từ các lĩnh vực như năng lượng, công nghiệp, giao thông, xây dựng, nông nghiệp và quản lý chất thải. Từ dữ liệu kiểm kê, Hà Nội sẽ có cái nhìn tổng thể về lượng khí thải hiện tại, từ đó xây dựng các kịch bản giảm phát thải phù hợp, đặt ra các mục tiêu cụ thể và theo dõi tiến độ thực hiện một cách khoa học và minh bạch. Việc này cũng tạo cơ sở vững chắc để thủ đô báo cáo định kỳ về kết quả giảm phát thải theo các cam kết quốc gia và quốc tế của Việt Nam.
Bên cạnh việc giảm phát thải, tham gia vào thị trường carbon là một chiến lược kinh tế thông minh. Thị trường carbon hoạt động dựa trên cơ chế định giá carbon, khuyến khích các doanh nghiệp và tổ chức đầu tư vào công nghệ sạch, quy trình sản xuất hiệu quả hơn để giảm phát thải. Các đơn vị giảm phát thải vượt mức quy định có thể bán tín chỉ carbon của mình cho các đơn vị khác cần mua để bù đắp cho lượng phát thải của họ. Điều này không chỉ tạo ra một nguồn thu đáng kể, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, mà còn góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng bền vững, ít carbon hơn.
Thị trường carbon của Việt Nam đang trong giai đoạn hình thành và hoàn thiện khung pháp lý, với lộ trình dự kiến sẽ chính thức vận hành vào năm 2028. Việc Hà Nội chủ động thành lập tổ công tác ở thời điểm này cho thấy tầm nhìn chiến lược của lãnh đạo thành phố, nhằm chuẩn bị sẵn sàng về cả nguồn lực, cơ chế và kinh nghiệm để có thể tham gia hiệu quả ngay khi thị trường này đi vào hoạt động. Tổ công tác sẽ có vai trò tư vấn, xây dựng chính sách, hướng dẫn các sở, ban, ngành, doanh nghiệp trên địa bàn về quy trình kiểm kê, thẩm định, cấp phép và giao dịch tín chỉ carbon.
Cấu trúc của Tổ công tác liên ngành sẽ bao gồm đại diện từ nhiều sở, ngành quan trọng như Tài nguyên và Môi trường, Kế hoạch và Đầu tư, Công Thương, Giao thông Vận tải, Xây dựng, Khoa học và Công nghệ, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, v.v. Sự phối hợp đa ngành này là chìa khóa để đảm bảo tính đồng bộ và hiệu quả trong việc triển khai các giải pháp, tránh tình trạng chồng chéo hoặc thiếu sót trong thực hiện chính sách. Nhiệm vụ cụ thể của tổ công tác sẽ bao gồm việc xây dựng kế hoạch hành động chi tiết, đề xuất các cơ chế, chính sách ưu đãi, hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi công nghệ, đồng thời tăng cường công tác truyền thông, nâng cao nhận thức cộng đồng về biến đổi khí hậu và lợi ích của thị trường carbon.
Hà Nội, với vị thế là trung tâm chính trị – hành chính, kinh tế, văn hóa của cả nước, cần phải đi đầu trong việc thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững. Quyết định thành lập Tổ công tác liên ngành không chỉ là một hành động cụ thể để hiện thực hóa cam kết giảm phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 của Việt Nam, mà còn là một minh chứng cho sự chủ động, quyết tâm của thủ đô trong việc xây dựng một thành phố xanh, thông minh, đáng sống, đồng thời mở ra những cơ hội mới cho sự phát triển kinh tế xanh trong tương lai.
Nguồn: Kinh tế Môi trường
