Sông Cu Đê, một trong những dòng chảy chính mang nguồn nước ngọt và sự sống đến cho thành phố Đà Nẵng, đang đứng trước nhiều thách thức lớn từ áp lực phát triển kinh tế – xã hội và tác động của biến đổi khí hậu. Nhận thức rõ tầm quan trọng của hệ sinh thái ven sông và rừng đầu nguồn, chính quyền Đà Nẵng cùng với các đối tác đã khởi động một dự án đầy tham vọng: xây dựng ‘lá chắn xanh’ để bảo vệ dòng Cu Đê, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững và nâng cao khả năng chống chịu cho cả cộng đồng và môi trường.
Dự án này không chỉ đơn thuần là việc trồng cây mà còn là một chiến lược toàn diện nhằm phục hồi và củng cố toàn bộ hệ sinh thái lưu vực sông. Mục tiêu cốt lõi là bảo vệ nguồn nước sạch, giảm thiểu rủi ro thiên tai như lũ lụt, sạt lở đất và hạn hán, đồng thời tăng cường đa dạng sinh học và cải thiện sinh kế cho người dân địa phương. Sáng kiến ‘lá chắn xanh’ được kỳ vọng sẽ tạo ra một hàng rào tự nhiên vững chắc, giúp dòng Cu Đê duy trì sự trong lành và phục vụ bền vững cho nhu cầu của thành phố.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu đang diễn ra mạnh mẽ, với những hiện tượng thời tiết cực đoan ngày càng gia tăng, việc củng cố ‘hạ tầng xanh’ trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Lưu vực sông Cu Đê, trải dài từ các khu vực rừng núi phía Tây đến cửa biển, đóng vai trò như một bộ lọc tự nhiên, cung cấp oxy, điều hòa khí hậu và là nơi cư trú của nhiều loài động thực vật. Tuy nhiên, tình trạng suy thoái rừng, ô nhiễm từ hoạt động nông nghiệp và áp lực đô thị hóa đã và đang đe dọa nghiêm trọng đến chức năng sinh thái của dòng sông.
‘Lá chắn xanh’ được hình thành thông qua nhiều hoạt động then chốt. Trọng tâm là công tác tái tạo rừng đầu nguồn và phục hồi hệ sinh thái ven sông. Các loại cây bản địa, có khả năng giữ đất, giữ nước tốt sẽ được ưu tiên trồng tại các khu vực nhạy cảm, giúp hạn chế xói mòn và điều hòa dòng chảy. Đặc biệt, việc phục hồi rừng ngập mặn tại vùng cửa sông cũng là một phần không thể thiếu của dự án. Rừng ngập mặn không chỉ là ‘bức tường xanh’ tự nhiên chống lại sóng biển và bão lũ, mà còn là vườn ươm cho các loài thủy sản, góp phần làm giàu thêm nguồn lợi thủy sản cho ngư dân địa phương.
Bên cạnh các hoạt động trồng rừng, dự án còn chú trọng đến việc khuyến khích các thực hành nông nghiệp bền vững ở vùng thượng nguồn, nhằm giảm thiểu việc sử dụng hóa chất độc hại và hạn chế ô nhiễm nguồn nước. Các cộng đồng dân cư sống dọc theo lưu vực sông được mời gọi tham gia tích cực vào việc quản lý và bảo vệ tài nguyên. Các chương trình giáo dục môi trường, nâng cao nhận thức cộng đồng và hỗ trợ sinh kế thay thế sẽ giúp người dân hiểu rõ hơn về giá trị của hệ sinh thái và cùng chung tay bảo vệ dòng Cu Đê.
Sự hợp tác chặt chẽ giữa chính quyền thành phố, các tổ chức môi trường trong và ngoài nước, các chuyên gia khoa học và đặc biệt là sự đồng thuận của cộng đồng dân cư là yếu tố then chốt quyết định thành công của dự án. Các bên cùng nhau chia sẻ kiến thức, nguồn lực và kinh nghiệm để triển khai các giải pháp hiệu quả nhất, đảm bảo tính bền vững lâu dài cho dòng sông.
Những lợi ích mà dự án ‘lá chắn xanh’ mang lại là vô cùng to lớn. Trước hết, chất lượng nước sông Cu Đê sẽ được cải thiện đáng kể, đảm bảo nguồn cung cấp nước sạch ổn định cho sinh hoạt và sản xuất của thành phố. Hệ sinh thái được phục hồi sẽ giúp tăng cường đa dạng sinh học, mang lại môi trường sống tốt hơn cho nhiều loài động vật. Hơn thế nữa, khả năng chống chịu của Đà Nẵng trước các tác động của biến đổi khí hậu như lũ quét, sạt lở và xâm nhập mặn cũng sẽ được nâng cao, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển kinh tế – xã hội.
Có thể nói, việc xây dựng ‘lá chắn xanh’ cho dòng Cu Đê không chỉ là một dự án môi trường mà còn là một minh chứng cho cam kết của Đà Nẵng trong việc hướng tới một tương lai xanh, bền vững và kiên cường. Đây là một bước đi quan trọng trong nỗ lực bảo tồn thiên nhiên, đảm bảo an ninh nguồn nước và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân thành phố, đồng thời góp phần vào công cuộc ứng phó với biến đổi khí hậu trên quy mô lớn hơn.
Nguồn: Nông nghiệp Môi trường
