Thành phố Hồ Chí Minh đang tích cực triển khai các biện pháp nhằm giải quyết dứt điểm những khó khăn, vướng mắc kéo dài liên quan đến các dự án đốt rác phát điện. Sự chủ động này của chính quyền thành phố được kỳ vọng sẽ tạo đà thúc đẩy các dự án quan trọng, vốn đang gặp trở ngại trong nhiều năm qua, từ đó sớm đưa công nghệ xử lý rác thải hiện đại vào vận hành, góp phần bảo vệ môi trường và tạo ra nguồn năng lượng tái tạo.
Với dân số đông và tốc độ đô thị hóa nhanh chóng, TP.HCM hiện phải đối mặt với áp lực lớn từ lượng rác thải sinh hoạt khổng lồ phát sinh mỗi ngày, ước tính hàng ngàn tấn. Phương pháp xử lý truyền thống chủ yếu là chôn lấp đang dần trở nên lạc hậu, gây ra nhiều hệ lụy về môi trường như ô nhiễm đất, nước, không khí và đòi hỏi diện tích đất lớn. Việc chuyển đổi sang công nghệ đốt rác phát điện không chỉ giúp giảm đáng kể khối lượng rác thải phải chôn lấp mà còn biến chất thải thành tài nguyên, tạo ra điện năng, phù hợp với định hướng phát triển bền vững của thành phố và quốc gia.
Một trong những rào cản chính mà các dự án này gặp phải là vấn đề quy hoạch. Các vướng mắc thường xuất phát từ sự thiếu đồng bộ giữa quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch xây dựng và quy hoạch ngành, dẫn đến tình trạng chậm trễ trong việc cấp phép, điều chỉnh quy hoạch hoặc thậm chí là không thể triển khai dự án tại vị trí mong muốn. Việc xác định rõ ràng vùng đệm, các tiêu chuẩn môi trường trong khu vực quy hoạch cũng là một thách thức, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các sở, ban, ngành để đảm bảo tính khả thi và phù hợp với tổng thể phát triển đô thị.
Khó khăn về đất đai là một yếu tố then chốt khác. Để xây dựng các nhà máy đốt rác phát điện quy mô lớn, cần có diện tích đất đáng kể. Tuy nhiên, việc tìm kiếm quỹ đất phù hợp, thực hiện công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng lại là quá trình phức tạp, tốn nhiều thời gian và nguồn lực. Sự chồng lấn về quyền sở hữu đất, tranh chấp bồi thường, hay những vướng mắc pháp lý liên quan đến đất công, đất nông nghiệp chuyển đổi mục đích sử dụng thường xuyên làm đình trệ tiến độ dự án. Thành phố cần có cơ chế rõ ràng, minh bạch hơn trong việc thu hồi và giao đất cho các nhà đầu tư.
Vấn đề đấu nối lưới điện cũng là một “nút thắt” quan trọng. Sau khi nhà máy đốt rác đi vào hoạt động, lượng điện năng sản xuất ra cần được hòa vào lưới điện quốc gia. Tuy nhiên, hạ tầng truyền tải điện hiện hữu có thể chưa đáp ứng kịp, đòi hỏi phải đầu tư nâng cấp đường dây, trạm biến áp. Việc đàm phán hợp đồng mua bán điện (PPA) với Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cũng cần sự linh hoạt và cơ chế khuyến khích phù hợp, đảm bảo lợi ích cho nhà đầu tư, đồng thời tuân thủ các quy định về giá điện và tiêu chuẩn kỹ thuật.
Nhận thức rõ tầm quan trọng của việc gỡ bỏ các rào cản này, lãnh đạo TP.HCM đã và đang chỉ đạo các sở, ngành liên quan khẩn trương rà soát, đánh giá toàn diện từng dự án. Các cuộc họp chuyên đề, đối thoại trực tiếp với nhà đầu tư được tổ chức thường xuyên để lắng nghe, ghi nhận và đề xuất các giải pháp cụ thể. Mục tiêu là đơn giản hóa quy trình hành chính, rút ngắn thời gian cấp phép, đồng thời tăng cường sự phối hợp liên ngành để giải quyết dứt điểm các chồng chéo, mâu thuẫn trong quy định pháp luật. Thành phố cũng cam kết tạo môi trường đầu tư thuận lợi, minh bạch để thu hút các nhà đầu tư có năng lực và công nghệ tiên tiến.
Khi các dự án đốt rác phát điện được triển khai thành công, TP.HCM không chỉ giải quyết được bài toán rác thải nan giải mà còn đóng góp vào việc bảo vệ môi trường, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân. Đồng thời, việc sản xuất điện từ rác thải còn tạo ra nguồn năng lượng tái tạo ổn định, giảm phụ thuộc vào các nguồn năng lượng truyền thống, góp phần vào an ninh năng lượng quốc gia. Đây là bước đi chiến lược, thể hiện cam kết của thành phố trong việc phát triển bền vững và hướng tới một đô thị xanh, sạch, hiện đại.
Với quyết tâm cao độ từ chính quyền và sự vào cuộc của các bên liên quan, TP.HCM đang đặt kỳ vọng lớn vào việc sớm tháo gỡ hoàn toàn các vướng mắc, tạo điều kiện thuận lợi nhất để các nhà máy đốt rác phát điện đi vào hoạt động. Đây là cột mốc quan trọng, đánh dấu sự chuyển mình trong công tác quản lý và xử lý rác thải của thành phố, hướng tới tương lai bền vững hơn.
Nguồn: Nông nghiệp Môi trường
