Trong bối cảnh toàn cầu ngày càng chú trọng đến các giải pháp năng lượng bền vững, đặc biệt trong ngành hàng không, việc biến chất thải thành tài nguyên có giá trị đang trở thành một ưu tiên hàng đầu. Tại Việt Nam, một động thái chiến lược đã được công bố, đánh dấu sự hợp tác giữa Tổng công ty Dầu Việt Nam (PVOIL) và FatHopes Energy – một doanh nghiệp chuyên về thu gom và xử lý dầu ăn đã qua sử dụng.
Sự bắt tay này hướng tới việc xây dựng và phát triển một mạng lưới thu gom dầu ăn đã qua sử dụng (UCO – Used Cooking Oil) rộng khắp trên toàn quốc. Mục tiêu cốt lõi của dự án là tạo ra nguồn nguyên liệu thô ổn định và chất lượng cao, phục vụ cho quá trình sản xuất nhiên liệu hàng không bền vững (SAF – Sustainable Aviation Fuel), qua đó góp phần giảm thiểu tác động môi trường của ngành hàng không.
Dầu ăn đã qua sử dụng từ lâu đã là một vấn đề môi trường đáng quan tâm ở nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam. Việc thải bỏ không đúng cách gây ô nhiễm nguồn nước, đất và hệ thống thoát nước đô thị. Nghiêm trọng hơn, hành vi tái sử dụng dầu ăn đã qua sử dụng không qua xử lý đúng quy trình còn tiềm ẩn nguy cơ gây hại nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng.
Mặc dù vậy, loại chất thải này lại chứa đựng tiềm năng to lớn nếu được xử lý và tái chế một cách khoa học. Dầu ăn đã qua sử dụng là một nguồn nguyên liệu lý tưởng để sản xuất nhiều loại nhiên liệu sinh học tiên tiến, bao gồm cả SAF, nhờ vào hàm lượng năng lượng cao và khả năng chuyển hóa hiệu quả.
PVOIL, với tư cách là một trong những doanh nghiệp đầu ngành trong lĩnh vực kinh doanh xăng dầu tại Việt Nam, sở hữu hệ thống phân phối và logistics rộng khắp, cùng với kinh nghiệm dày dặn trong quản lý chuỗi cung ứng năng lượng. Những lợi thế này sẽ là nền tảng vững chắc để PVOIL thiết lập và vận hành mạng lưới thu gom UCO hiệu quả trên quy mô lớn.
Trong khi đó, FatHopes Energy mang đến chuyên môn và công nghệ tiên tiến trong lĩnh vực thu gom, phân loại và tiền xử lý dầu ăn đã qua sử dụng. Doanh nghiệp này có kinh nghiệm quốc tế trong việc biến chất thải thành nguyên liệu đầu vào cho các nhà máy sản xuất nhiên liệu sinh học. Sự kết hợp giữa năng lực của PVOIL và FatHopes Energy hứa hẹn sẽ tối ưu hóa toàn bộ chuỗi giá trị từ khâu thu gom đến cung ứng nguyên liệu.
Hệ thống thu gom dự kiến sẽ tiếp cận đa dạng các nguồn phát thải UCO, từ các hộ gia đình, nhà hàng, khách sạn, căn tin trường học, bệnh viện cho đến các cơ sở sản xuất công nghiệp có sử dụng dầu ăn quy mô lớn. Việc thiết lập các điểm thu gom thuận tiện và áp dụng các quy trình bài bản sẽ khuyến khích cộng đồng và doanh nghiệp tham gia tích cực vào chuỗi tái chế này.
Nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) là một trong những giải pháp then chốt để ngành hàng không toàn cầu đạt được mục tiêu giảm phát thải carbon. Được sản xuất từ các nguồn tài nguyên tái tạo như dầu ăn đã qua sử dụng, chất thải nông nghiệp hoặc thực vật, SAF có thể giảm tới 80% lượng khí thải nhà kính so với nhiên liệu hóa thạch truyền thống trong suốt vòng đời sản phẩm.
Các tổ chức hàng không quốc tế như ICAO (Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế) đã đặt ra những mục tiêu tham vọng về việc sử dụng SAF. Do đó, việc Việt Nam chủ động phát triển nguồn cung SAF không chỉ đáp ứng nhu cầu nội địa mà còn có tiềm năng trở thành một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng SAF khu vực và toàn cầu.
Dự án này không chỉ mang lại lợi ích về môi trường thông qua việc giảm ô nhiễm và khí thải nhà kính, mà còn tạo ra giá trị kinh tế đáng kể. Nó thúc đẩy sự phát triển của ngành công nghiệp tái chế, tạo việc làm mới, và đóng góp vào sự hình thành một nền kinh tế tuần hoàn, nơi chất thải được coi là tài nguyên.
Hơn nữa, sáng kiến này hoàn toàn phù hợp với Chiến lược Quốc gia về Tăng trưởng Xanh của Việt Nam giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn 2050, vốn nhấn mạnh việc phát triển kinh tế bền vững, bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu.
Tuy nhiên, để dự án thành công và mở rộng quy mô, sẽ cần vượt qua một số thách thức nhất định. Đó là việc nâng cao nhận thức cộng đồng về lợi ích của việc thu gom UCO, xây dựng một khung pháp lý và chính sách khuyến khích rõ ràng, cũng như đảm bảo tính kinh tế của toàn bộ chuỗi cung ứng.
Trong tương lai, sự hợp tác này không chỉ dừng lại ở việc cung cấp nguyên liệu cho SAF mà còn có thể mở rộng sang các loại nhiên liệu sinh học khác, góp phần đa dạng hóa nguồn năng lượng sạch cho Việt Nam. Đây là một bước đi đầy hứa hẹn, định hình tương lai bền vững hơn cho cả ngành năng lượng và môi trường.
Tóm lại, liên minh giữa PVOIL và FatHopes Energy trong việc thu gom dầu ăn đã qua sử dụng để sản xuất nhiên liệu hàng không bền vững là một minh chứng rõ nét cho cam kết của Việt Nam trong việc phát triển kinh tế xanh và ứng phó với biến đổi khí hậu. Đây là một mô hình hợp tác kiểu mẫu, kết hợp lợi ích kinh tế với trách nhiệm xã hội và môi trường, mở ra một chương mới cho sự phát triển bền vững của đất nước.
Nguồn: Nông nghiệp Môi trường
