Trong bối cảnh toàn cầu ngày càng chú trọng đến phát triển bền vững và an ninh lương thực, Việt Nam và Hà Lan đang củng cố mối quan hệ hợp tác sâu rộng trong lĩnh vực nuôi trồng thủy sản. Mới đây, chuyến công tác của đoàn nuôi trồng thủy sản Việt Nam tại Hà Lan đã đặt nền móng cho việc mở rộng hợp tác trên nhiều phương diện then chốt, hứa hẹn mang lại những bước tiến đột phá cho ngành thủy sản cả hai nước.
Ngành nuôi trồng thủy sản của Việt Nam đóng vai trò trọng yếu trong nền kinh tế, không chỉ là nguồn sinh kế cho hàng triệu người dân mà còn là một trong những mặt hàng xuất khẩu chủ lực, góp phần đáng kể vào GDP quốc gia. Tuy nhiên, ngành này đang đối mặt với nhiều thách thức to lớn như tác động của biến đổi khí hậu (như xâm nhập mặn, hạn hán), ô nhiễm môi trường, dịch bệnh phức tạp và yêu cầu ngày càng cao từ các thị trường nhập khẩu về chất lượng, an toàn thực phẩm và tính bền vững. Để vượt qua những rào cản này, việc chuyển đổi từ phương thức nuôi truyền thống sang các mô hình hiện đại, ứng dụng công nghệ cao và thân thiện với môi trường là vô cùng cấp thiết.
Hà Lan, với vị thế là một cường quốc về nông nghiệp công nghệ cao và quản lý tài nguyên nước, là đối tác lý tưởng cho Việt Nam trong hành trình chuyển đổi này. Quốc gia châu Âu này sở hữu những giải pháp tiên tiến trong quản lý hệ sinh thái, công nghệ canh tác thông minh, mô hình kinh tế tuần hoàn và năng lực ứng phó với biến đổi khí hậu. Kinh nghiệm của Hà Lan trong việc phát triển nuôi trồng thủy sản tuần hoàn, giảm thiểu tác động môi trường và tối ưu hóa tài nguyên là vô cùng quý giá mà Việt Nam có thể học hỏi và áp dụng.
Một trong những trụ cột chính của sự hợp tác là đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong nuôi trồng thủy sản. Hai bên sẽ tập trung vào các giải pháp thông minh như hệ thống giám sát tự động bằng trí tuệ nhân tạo (AI) và Internet vạn vật (IoT) để theo dõi chất lượng nước, quản lý thức ăn và dự báo dịch bệnh. Việc chuyển giao và phát triển các hệ thống nuôi trồng tuần hoàn khép kín (RAS – Recirculating Aquaculture Systems) cũng là ưu tiên hàng đầu, giúp tối ưu hóa việc sử dụng nước, giảm thiểu ô nhiễm và tăng năng suất. Bên cạnh đó, công nghệ sinh học trong phòng ngừa và điều trị bệnh, cũng như phát triển các loại thức ăn chăn nuôi bền vững, ít tác động đến môi trường cũng sẽ được quan tâm.
Quản lý nước hiệu quả là một lĩnh vực hợp tác quan trọng khác, đặc biệt đối với Việt Nam – một quốc gia có hệ thống sông ngòi dày đặc và chịu ảnh hưởng nặng nề từ biến đổi khí hậu. Hà Lan sẽ chia sẻ kinh nghiệm trong việc xây dựng các mô hình quản lý nước tổng hợp, xử lý nước thải từ hoạt động nuôi trồng, tái sử dụng nước và ứng phó với tình trạng xâm nhập mặn ở các vùng đồng bằng. Các giải pháp kỹ thuật nhằm thích ứng với nước lợ, nước mặn trong nuôi trồng sẽ giúp tăng cường khả năng chống chịu của ngành thủy sản Việt Nam trước những thay đổi của môi trường.
Hợp tác cũng sẽ tập trung vào phát triển kinh tế tuần hoàn và giảm phát thải. Đây là yếu tố then chốt để hướng tới một ngành thủy sản thực sự bền vững. Các mô hình biến chất thải từ hoạt động nuôi trồng thành tài nguyên có giá trị, như sản xuất phân bón hữu cơ, biogas hoặc tận dụng phụ phẩm thủy sản để chế biến thức ăn chăn nuôi, dược phẩm, mỹ phẩm sẽ được khuyến khích. Đồng thời, hai quốc gia sẽ cùng nghiên cứu và áp dụng các công nghệ tiết kiệm năng lượng, sử dụng năng lượng tái tạo trong các trang trại nuôi và tối ưu hóa chuỗi cung ứng để giảm thiểu lượng khí thải carbon, góp phần vào nỗ lực chống biến đổi khí hậu toàn cầu.
Những nỗ lực hợp tác này kỳ vọng sẽ mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho ngành thủy sản Việt Nam. Đầu tiên là nâng cao giá trị sản phẩm thông qua việc đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng và bền vững nghiêm ngặt của thị trường quốc tế, từ đó mở rộng cơ hội xuất khẩu. Thứ hai là cải thiện hiệu quả kinh tế cho người nông dân và doanh nghiệp nhờ tối ưu hóa quy trình sản xuất, giảm chi phí vận hành và tăng năng suất. Cuối cùng, và quan trọng nhất, là bảo vệ môi trường, giảm thiểu ô nhiễm và tăng cường khả năng thích ứng của ngành trước những thách thức từ biến đổi khí hậu, đảm bảo an ninh lương thực quốc gia và khu vực.
Để hiện thực hóa các mục tiêu này, hai bên sẽ thúc đẩy các dự án nghiên cứu chung, chương trình chuyển giao công nghệ, đào tạo và nâng cao năng lực cho nguồn nhân lực Việt Nam. Đồng thời, việc tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp hai nước kết nối, đầu tư và chia sẻ kinh nghiệm cũng sẽ được chú trọng. Sự hợp tác chiến lược giữa Việt Nam và Hà Lan không chỉ củng cố mối quan hệ song phương mà còn định hình một tương lai tươi sáng hơn cho ngành nuôi trồng thủy sản toàn cầu, hướng tới một nền sản xuất xanh, hiệu quả và bền vững.
Nguồn: Kinh tế Môi trường
