Hiện tượng vi tảo bùng phát với quy mô chưa từng có trên khu vực ven biển Địa Trung Hải đang đẩy cơ sở hạ tầng xử lý nước của Israel vào tình trạng báo động. Vệt tảo bùng phát kéo dài hàng chục kilômét đã khiến phần lớn các nhà máy khử muối từ nước biển phải tạm ngừng hoạt động hoặc giảm đáng kể công suất vận hành, ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn nước sinh hoạt của người dân.
Theo các báo cáo từ cơ quan quản lý nguồn nước địa phương, sự gia tăng đột biến của các quần thể vi tảo đã tạo ra một lớp sinh khối dày đặc ngoài khơi. Khi nguồn nước đầu vào bị ô nhiễm bởi mật độ tảo quá cao, các hệ thống lọc thô và màng lọc thẩm thấu ngược tại những cơ sở khử muối nhanh chóng rơi vào tình trạng tắc nghẽn nghiêm trọng.
Để bảo vệ hệ thống thiết bị đắt tiền khỏi nguy cơ hỏng hóc vĩnh viễn do chất hữu cơ và độc tố từ tảo, ban quản lý các nhà máy đã buộc phải kích hoạt quy trình dừng vận hành khẩn cấp. Việc tạm dừng hoạt động hàng loạt này diễn ra đột ngột, gây ra sự sụt giảm nghiêm trọng trong tổng lượng nước sạch cung cấp cho mạng lưới phân phối quốc gia.
Israel từ lâu đã được xem là quốc gia tiên phong toàn cầu về công nghệ xử lý và quản lý tài nguyên nước. Hiện nay, khoảng 80% lượng nước sinh hoạt tại các hộ gia đình ở nước này phụ thuộc hoàn toàn vào các nhà máy khử muối nước biển quy mô lớn nằm dọc bờ biển Địa Trung Hải, bao gồm các cơ sở trọng điểm như Sorek, Hadera, Ashkelon và Ashdod.
Sự phụ thuộc quá lớn vào nguồn nước biến đổi từ biển khiến quốc gia này trở nên vô cùng nhạy cảm trước các sự cố môi trường đại dương. Khi chuỗi nhà máy bị gián đoạn, chính quyền buộc phải khai thác tối đa các nguồn nước ngầm dự phòng và điều tiết nước từ các hồ chứa tự nhiên để bù đắp sự thiếu hụt ngắn hạn, đồng thời đưa ra các khuyến cáo tiết kiệm nước đến cộng đồng.
Các chuyên gia sinh học biển giải thích rằng hiện tượng tảo nở hoa xảy ra khi các sinh vật phù du phát triển bùng nổ do sự kết hợp của nhiều yếu tố môi trường. Nhiệt độ nước biển tăng cao bất thường cùng với sự tích tụ của các chất dinh dưỡng như nitơ và phốt pho từ hoạt động xả thải nông nghiệp hoặc nước thải sinh hoạt chưa qua xử lý triệt để là nguyên nhân chính kích thích tảo nhân rộng nhanh chóng.
Khi tảo chết đi và phân hủy, chúng không chỉ tiêu tốn lượng lớn oxy hòa tan trong nước, gây suy thoái hệ sinh thái thủy sinh, mà còn giải phóng các hợp chất hữu cơ hòa tan có kích thước siêu nhỏ. Các hợp chất này rất khó bị loại bỏ bằng các phương pháp lọc truyền thống và có thể đi sâu vào hệ thống, làm hỏng các màng lọc tinh khép kín của nhà máy.
Giới khoa học cảnh báo rằng những biến động thời tiết do biến đổi khí hậu toàn cầu đang làm tăng tần suất và cường độ của các đợt tảo nở hoa tại các vùng biển ấm. Đây là bài toán hóc húa đối với những quốc gia phụ thuộc nặng nề vào giải pháp khử muối để giải quyết tình trạng khan hiếm nước ngọt.
Sự cố tại Israel là lời cảnh báo rõ ràng cho các mô hình phát triển hạ tầng nước dựa vào đại dương trên thế giới. Bên cạnh việc nâng cấp công nghệ cảnh báo sớm bằng vệ tinh và cảm biến sinh học, các nhà khoa học khuyến nghị các cơ sở xử lý nước cần đầu tư thêm công nghệ tiền xử lý nâng cao nhằm chủ động ứng phó với các thảm họa sinh học biển trong tương lai.
Nguồn: VnExpress
