Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp và áp lực gia tăng từ các hoạt động phát triển kinh tế – xã hội, việc nắm bắt chính xác hiện trạng tài nguyên nước đóng vai trò then chốt đối với công tác quản lý môi trường. Mới đây, công tác kiểm kê tổng thể tài nguyên nước tại khu vực tỉnh Bình Thuận đã thu được những kết quả quan trọng, xây dựng nên hệ thống dữ liệu nền tảng phục vụ đắc lực cho công tác quy hoạch và phân bổ nguồn nước.
Theo báo cáo kiểm kê, cơ quan chức năng đã ghi nhận và phân loại tổng cộng 257 nguồn nước mặt trên địa bàn. Các nguồn nước này bao gồm sông, suối, hồ chứa tự nhiên và nhân tạo có vai trò điều tiết, cung cấp nước sinh hoạt cũng như sản xuất cho toàn bộ khu vực. Bình Thuận vốn là một trong những địa phương có khí hậu khô hạn bậc nhất cả nước, do đó việc thống kê chi tiết các nguồn nước mặt giúp các nhà quản lý đánh giá chính xác trữ lượng, khả năng tự phục hồi và nguy cơ suy giảm nguồn nước trong mùa khô.
Bên cạnh việc xác định các nguồn nước tự nhiên, đợt kiểm kê cũng đã rà soát 207 công trình khai thác, sử dụng tài nguyên nước. Các công trình này bao gồm hệ thống trạm bơm, đập dâng, kênh dẫn nước và các công trình khai thác nước ngầm, nước mặt quy mô lớn. Việc số hóa và lập danh mục theo dõi các điểm khai thác giúp cơ quan quản lý kiểm soát tốt hơn lưu lượng nước rút ra khỏi hệ thống thiên nhiên, hạn chế tình trạng khai thác quá mức hoặc trái phép, đồng thời đảm bảo sự phân bổ công bằng giữa các ngành kinh tế và nhu cầu dân sinh.
Đáng chú ý, kết quả kiểm kê còn ghi nhận 75 công trình xả nước thải vào nguồn nước. Việc xác định rõ vị trí, lưu lượng và đặc điểm của các điểm xả thải này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với công tác bảo vệ chất lượng môi trường nước. Đây là cơ sở để lực lượng chức năng tăng cường giám sát, kiểm tra việc tuân thủ các quy chuẩn kỹ thuật về môi trường của các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, từ đó ngăn ngừa nguy cơ ô nhiễm nguồn nước mặt và nguồn nước ngầm tại địa phương.
Hình thành bộ dữ liệu kiểm kê chuẩn hóa không chỉ giúp giải quyết các vấn đề trước mắt về quản lý nguồn nước mà còn là bước đi quan trọng trong chiến lược chuyển đổi số ngành tài nguyên và môi trường. Dữ liệu này sẽ được tích hợp vào hệ thống thông tin địa lý và cơ sở dữ liệu quốc gia về tài nguyên nước, hỗ trợ việc ra quyết định chính xác, nhanh chóng trong công tác phòng chống thiên tai, hạn hán và xâm nhập mặn.
Trong thời gian tới, trên cơ sở dữ liệu nền vừa hoàn thành, ngành tài nguyên môi trường địa phương sẽ tiếp tục cập nhật biến động, hoàn thiện chính sách cấp phép, thu phí tài nguyên nước và triển khai các giải pháp bảo vệ hành lang nguồn nước. Việc quản lý chặt chẽ dựa trên dữ liệu thực tế được kỳ vọng sẽ góp phần phát triển kinh tế bền vững, bảo đảm an ninh nguồn nước cho khu vực trong dài hạn.
Nguồn: Nông nghiệp Môi trường
