Ngân hàng TMCP Phương Đông (OCB) vừa công bố số liệu về hoạt động tín dụng xanh trong năm 2025, cho thấy dư nợ cho vay các dự án thân thiện với môi trường đã vượt mốc 21.000 tỷ đồng, tăng hơn 10% so với cùng kỳ năm trước. Đây là một phần trong chiến lược phát triển bền vững mà ngân hàng này theo đuổi trong bối cảnh các quy định về tài chính xanh ngày càng được siết chặt.
Tuy nhiên, điểm đáng chú ý trong bức tranh tín dụng xanh của OCB là sự thay đổi rõ rệt về cơ cấu danh mục. Tỷ trọng cho vay lĩnh vực năng lượng tái tạo – từng chiếm tới 76% tổng dư nợ xanh vào năm 2023 – đã giảm xuống chỉ còn 49,5% trong năm 2025. Sự sụt giảm này phản ánh xu hướng đa dạng hóa danh mục tín dụng xanh của ngân hàng, cũng như những thách thức trong việc triển khai các dự án điện gió, điện mặt trời do vướng mắc về cơ chế giá, thủ tục đầu tư và khả năng hấp thụ vốn của các chủ đầu tư.
Theo đại diện OCB, ngân hàng đang mở rộng tín dụng xanh sang các lĩnh vực khác như nông nghiệp thông minh, sản xuất vật liệu xây dựng thân thiện môi trường, xử lý nước thải và các giải pháp tiết kiệm năng lượng. Việc giảm tỷ trọng năng lượng tái tạo không đồng nghĩa với việc thu hẹp đầu tư vào lĩnh vực này, mà là để cân bằng rủi ro và tận dụng cơ hội ở nhiều ngành nghề xanh khác.
Giới phân tích nhận định, diễn biến trên không chỉ riêng ở OCB mà là xu hướng chung tại nhiều ngân hàng thương mại Việt Nam. Nguyên nhân chính đến từ việc các dự án năng lượng tái tạo, đặc biệt là điện mặt trời áp mái và điện gió nhỏ lẻ, đã bão hòa sau giai đoạn bùng nổ nhờ cơ chế giá FIT ưu đãi. Trong khi đó, các dự án quy mô lớn lại gặp khó khăn trong việc đàm phán giá bán điện, khiến ngân hàng thận trọng hơn khi giải ngân.
Dù vậy, mức tăng trưởng dư nợ tín dụng xanh 10% của OCB vẫn được đánh giá là tích cực trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng toàn ngành chỉ đạt khoảng 15% nhưng dòng vốn vào lĩnh vực xanh còn khiêm tốn. Các chuyên gia cũng chỉ ra rằng, để phát triển bền vững, các ngân hàng cần xây dựng được bộ tiêu chí môi trường – xã hội – quản trị (ESG) rõ ràng, minh bạch, từ đó thu hút được các nguồn vốn quốc tế giá rẻ như tín dụng xanh từ IFC, ADB hay các quỹ đầu tư khí hậu.
Với việc Việt Nam cam kết đạt mức phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, thị trường tín dụng xanh được dự báo sẽ tiếp tục mở rộng nhanh trong những năm tới. Tuy nhiên, các ngân hàng cần có chiến lược linh hoạt để vừa đảm bảo tăng trưởng, vừa kiểm soát rủi ro trong từng lĩnh vực, tránh phụ thuộc quá nhiều vào một ngành nghề cụ thể, nhất là khi môi trường pháp lý và biến động thị trường còn nhiều bất định.
Nguồn: Kinh tế Môi trường — đọc bản gốc
