Tỉnh Thanh Hóa đang triển khai chiến lược dài hạn nhằm biến nguồn tài nguyên tre, luồng dồi dào tại các huyện miền núi thành lợi thế cạnh tranh trong việc thu hút các dự án đầu tư theo hướng tăng trưởng xanh. Đây được xem là hướng đi trọng tâm để nâng cao chuỗi giá trị nông lâm sản, tạo sinh kế bền vững cho hàng nghìn hộ dân địa phương.
Theo số liệu từ Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh, diện tích tre, luồng hiện có khoảng 80.000 ha, tập trung chủ yếu tại các huyện như Quan Hóa, Quan Sơn, Bá Thước, Lang Chánh và Thường Xuân. Trước đây, phần lớn sản lượng khai thác được tiêu thụ dưới dạng thô hoặc chế biến đơn giản, giá trị kinh tế thấp, phụ thuộc vào thương lái. Tuy nhiên, trong vài năm trở lại đây, tỉnh đã ban hành nhiều cơ chế ưu đãi, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ chế biến sâu, sản xuất các sản phẩm thân thiện môi trường như viên nén năng lượng, vật liệu xây dựng sinh thái, đồ gia dụng và hàng thủ công mỹ nghệ xuất khẩu.
Một trong những điểm nhấn của chiến lược này là việc hình thành các cụm liên kết sản xuất giữa doanh nghiệp và người trồng tre theo tiêu chuẩn bền vững (FSC). Các nhà máy chế biến được xây dựng ngay tại vùng nguyên liệu, góp phần giảm chi phí vận chuyển, tận dụng tối đa nguồn phụ phẩm để sản xuất năng lượng tái tạo. Điều này không chỉ giúp gia tăng giá trị sản phẩm mà còn giảm phát thải khí nhà kính, hướng tới cam kết phát thải ròng bằng 0 của quốc gia.
Việc chuyển đổi từ khai thác thô sang chế biến sâu đã tạo ra sức hút mạnh mẽ đối với các nhà đầu tư trong và ngoài nước. Nhiều dự án mới đã được cấp phép với tổng vốn đăng ký hàng nghìn tỷ đồng, tập trung vào sản xuất các dòng sản phẩm có giá trị cao, đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe của thị trường EU, Nhật Bản và Hàn Quốc. Bên cạnh đó, tỉnh cũng chú trọng xây dựng thương hiệu sản phẩm, kết nối với các hiệp định thương mại tự do (FTA) để mở rộng thị trường xuất khẩu.
Về phía người dân, mô hình trồng tre luồng gắn với doanh nghiệp đã mang lại thu nhập ổn định hơn, góp phần xóa đói giảm nghèo và hạn chế tình trạng di cư lao động. Nhiều hộ gia đình tại các xã vùng cao đã mạnh dạn chuyển đổi diện tích đất trồng cây kém hiệu quả sang trồng tre, luồng theo hướng hữu cơ, nhờ được bao tiêu sản phẩm và hỗ trợ kỹ thuật. Chính quyền địa phương cũng phối hợp với các viện nghiên cứu để tuyển chọn giống tre có năng suất cao, khả năng hấp thụ CO2 tốt, phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng và biến đổi khí hậu.
Những kết quả ban đầu cho thấy hướng đi này không chỉ giúp bảo tồn tài nguyên rừng, chống xói mòn đất, điều hòa nguồn nước mà còn tạo nên một hệ sinh thái kinh tế tuần hoàn ngay tại vùng núi. Với việc coi tre, luồng là “đòn bẩy” cho tăng trưởng xanh, Thanh Hóa kỳ vọng sẽ tiếp tục thu hút thêm nhiều dự án công nghệ cao, góp phần đưa tỉnh trở thành trung tâm chế biến lâm sản bền vững của khu vực Bắc Trung Bộ trong giai đoạn tới.
Nguồn: Nông nghiệp Môi trường — đọc bản gốc
