Tại các phiên chợ vùng cao thuộc tỉnh Lào Cai, tình trạng buôn bán thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) trôi nổi, không rõ nguồn gốc đang diễn ra khá phổ biến. Các loại thuốc này thường được bày bán ngay trên sạp hàng hoặc trải bạt dưới đất, lẫn với các mặt hàng nông sản và vật tư khác, tạo nên bức tranh đáng báo động về quản lý an toàn nông nghiệp tại địa phương.
Theo ghi nhận của phóng viên, tại một số phiên chợ xã vùng cao, nhiều chai lọ thuốc BVTV mang nhãn mác nước ngoài, không có phụ đề tiếng Việt hoặc chỉ ghi chú tay mờ nhạt, được bày bán công khai. Người bán chủ yếu giới thiệu đây là thuốc đặc trị sâu bệnh ‘hiệu quả cao, giá rẻ’ so với sản phẩm chính hãng. Nhiều người dân địa phương, do thiếu thông tin, sẵn sàng mua về sử dụng mà không nắm rõ thành phần, liều lượng cũng như thời gian cách ly.
Trao đổi với phóng viên, một số cán bộ khuyến nông huyện cho biết, thuốc BVTV không rõ nguồn gốc thường có nồng độ hoạt chất không ổn định, thậm chí pha trộn nhiều chất cấm, gây hại nghiêm trọng cho cây trồng. Nếu phun không đúng cách, dư lượng thuốc có thể tồn đọng trong nông sản, đất và nguồn nước, ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe người tiêu dùng và vật nuôi. Về lâu dài, việc lạm dụng các loại thuốc này có thể gây thoái hóa đất, ô nhiễm môi trường sinh thái và phá vỡ cân bằng hệ sinh thái tự nhiên tại khu vực.
Đáng chú ý, đối tượng mua các loại thuốc này chủ yếu là nông dân trồng chè, lúa và cây ăn quả. Người dân thường tâm lý ‘hữu xạ tự nhiên hương’, tin vào lời quảng cáo của người bán, không kiểm tra nguồn gốc, hạn sử dụng. Nhiều trường hợp phun thuốc xong vài ngày đã thu hoạch, bất chấp khuyến cáo về thời gian cách ly, gây nguy cơ mất an toàn thực phẩm nghiêm trọng.
Dưới góc độ pháp lý, việc mua bán, lưu hành thuốc BVTV không có trong danh mục cho phép đã vi phạm quy định của Luật Bảo vệ và Kiểm dịch thực vật cũng như các nghị định xử phạt hành chính. Tuy nhiên, công tác kiểm tra, xử lý tại các phiên chợ vùng cao còn gặp nhiều khó khăn do địa bàn rộng, giao thông chia cắt, lực lượng chức năng mỏng. Các đợt truy quét chủ yếu diễn ra tại các cửa hàng kinh doanh cố định, trong khi hoạt động buôn bán lưu động tinh vi hơn.
Ngoài việc siết chặt quản lý, các chuyên gia cho rằng việc tuyên truyền và nâng cao nhận thức cho người dân vùng cao là giải pháp bền vững. Cần hỗ trợ người dân tiếp cận các cửa hàng vật tư nông nghiệp chính thống, tập huấn kỹ thuật sử dụng thuốc an toàn, đúng nhãn, đồng thời tạo điều kiện để các doanh nghiệp phân phối sản phẩm hợp chuẩn tới tay bà con với giá hợp lý. Chỉ khi người nông dân không còn thói quen mua hàng trôi nổi, bài toán buôn bán thuốc BVTV ‘3 không’ giữa chợ mới có thể được giải quyết triệt để.
Nguồn: Nông nghiệp Môi trường — đọc bản gốc
