Trong bối cảnh thị trường khởi nghiệp ngày càng cạnh tranh, nhiều startup đang đối mặt với một nghịch lý: chính sự tăng trưởng nhanh lại là nguyên nhân đẩy họ vào tình trạng nợ nần chồng chất. Không chỉ những doanh nghiệp làm ăn thua lỗ mới gánh chịu áp lực tài chính, mà ngay cả các công ty đang trên đà phát triển cũng dễ rơi vào bẫy thanh khoản nếu không quản lý tốt dòng tiền.
Theo các chuyên gia kinh tế, khi một startup mở rộng quy mô, họ thường cần đầu tư lớn vào sản phẩm, nhân sự, marketing và hạ tầng. Nếu doanh thu chưa theo kịp tốc độ chi tiêu, doanh nghiệp buộc phải tìm kiếm nguồn vốn từ bên ngoài. Tuy nhiên, ở giai đoạn chưa đủ lớn để tạo ra dòng tiền bền vững, các startup thường không đủ điều kiện vay vốn ngân hàng với lãi suất ưu đãi, mà phải chấp nhận các khoản vay có chi phí cao từ quỹ đầu tư hoặc các tổ chức tài chính phi ngân hàng.
Ông Nguyễn Văn Hùng, chuyên gia tài chính doanh nghiệp tại TP.HCM, nhận định: “Nhiều startup Việt Nam có tốc độ tăng trưởng ấn tượng nhưng lại thiếu nền tảng tài chính vững chắc. Họ tập trung quá nhiều vào việc mở rộng thị phần mà quên rằng mô hình kinh doanh cần phải sinh lời từ sớm. Khi dòng tiền âm kéo dài, họ chấp nhận các khoản nợ với lãi suất cao, tạo ra áp lực trả nợ lớn, thậm chí dẫn đến mất kiểm soát.”
Một ví dụ điển hình là các startup trong lĩnh vực thương mại điện tử và giao đồ ăn nhanh. Để giành thị phần, họ thường áp dụng chính sách khuyến mãi khủng, chiết khấu sâu, khiến biên lợi nhuận bị thu hẹp hoặc âm. Khi nguồn vốn đầu tư mới không được rót kịp thời, họ phải vay nóng để duy trì hoạt động, từ đó rơi vào vòng xoáy nợ ngày càng khó thoát.
Không ít startup đã phải thu hẹp quy mô hoặc thay đổi chiến lược một cách khẩn cấp để cắt giảm chi phí, nhưng việc cắt giảm quá tay cũng có thể làm suy giảm chất lượng sản phẩm và mất khách hàng. Sự mất cân bằng giữa tăng trưởng và tài chính đang trở thành bài toán nan giải cho giới khởi nghiệp.
Các chuyên gia khuyến nghị, startup cần xây dựng kế hoạch tài chính dài hạn, ưu tiên đạt điểm hòa vốn càng sớm càng tốt, đồng thời đa dạng hóa nguồn vốn huy động. Ngoài ra, việc kiểm soát tốc độ tăng trưởng một cách hợp lý, không chạy theo tăng trưởng bằng mọi giá, sẽ giúp doanh nghiệp tránh được những rủi ro không đáng có trong giai đoạn đầu phát triển.
Nguồn: VnExpress — đọc bản gốc
