Giải phóng mặt bằng là một trong những khâu nhạy cảm và phức tạp nhất trong triển khai các dự án đầu tư, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thực hiện và hiệu quả sử dụng đất. Việc ban hành Luật Đất đai 2024 được đánh giá là bước tiến quan trọng trong nỗ lực tháo gỡ các vướng mắc kéo dài nhiều năm, tạo hành lang pháp lý minh bạch hơn cho quá trình bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.
Tuy nhiên, thực tiễn áp dụng cho thấy vẫn còn những khoảng trống và bất cập trong các quy định chi tiết liên quan đến trình tự, thủ tục bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất. Một số nội dung như xác định giá đất cụ thể, đơn giá bồi thường về nhà ở, công trình xây dựng, hay chính sách tái định cư vẫn còn tạo ra sự không thống nhất giữa các địa phương, gây khó khăn cho cả cơ quan quản lý và người dân.
Một trong những điểm cần được làm rõ là phương pháp xác định giá đất phù hợp với cơ chế thị trường, tránh tình trạng so sánh, tham chiếu không linh hoạt dẫn đến giá bồi thường thấp hơn giá thị trường phổ biến, làm giảm niềm tin của người dân vào chính sách pháp luật. Cùng với đó, quy định về vai trò của tổ chức phát triển quỹ đất, trách nhiệm của các cấp chính quyền trong công tác bồi thường cũng cần được phân định cụ thể, tránh đùn đẩy kéo dài thời gian thực hiện.
Bên cạnh đó, công tác kiểm kê, đo đạc, xác định nguồn gốc đất thủ công ở nhiều nơi vẫn tiềm ẩn nguy cơ thiếu sót, khiếu kiện. Việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai đồng bộ, liên thông giữa các bộ, ngành và địa phương được xem là yêu cầu cấp thiết để nâng cao hiệu quả quản lý, minh bạch thông tin trong quá trình thu hồi, bồi thường.
Các chuyên gia cho rằng, để luật thực sự đi vào cuộc sống, cần sớm hoàn thiện các nghị định, thông tư hướng dẫn chi tiết thi hành, bảo đảm tính đồng bộ, khả thi. Đồng thời, cần tăng cường thanh tra, kiểm tra giám sát việc thực hiện tại các địa phương, kịp thời tháo gỡ những vướng mắc phát sinh, nhất là trong các dự án trọng điểm, góp phần đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công.
Việc tiếp tục hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực thực thi pháp luật, cùng với sự tham gia tích cực của người dân và cộng đồng trong các dự án hạ tầng sẽ là chìa khóa quan trọng để giải quyết dứt điểm tình trạng chậm tiến độ giải phóng mặt bằng, tạo quỹ đất sạch cho phát triển kinh tế – xã hội bền vững.
Nguồn: Nông nghiệp Môi trường — đọc bản gốc
