Trong bối cảnh ngành năng lượng tái tạo Việt Nam đang phát triển nhanh chóng, việc xây dựng cơ chế giá phù hợp cho điện mặt trời luôn là bài toán khó đối với các nhà hoạch định chính sách. Mới đây, Bộ Công Thương đã công bố đề xuất điều chỉnh phương pháp tính khung giá phát điện mặt trời, theo hướng chi tiết hóa tới cấp tỉnh, thành hoặc vùng kinh tế – xã hội, thay vì chỉ chia theo ba miền Bắc – Trung – Nam như quy định hiện hành.
Đây được xem là bước đi nhằm phản ánh chính xác hơn sự khác biệt về tiềm năng bức xạ mặt trời, điều kiện tự nhiên và chi phí đầu tư giữa các khu vực trên cả nước. Theo các chuyên gia, cách tính theo ba miền hiện nay có thể khiến giá điện không phản ánh đúng thực tế, tạo ra sự bất hợp lý giữa các địa phương nằm chung một vùng khí hậu nhưng có mức độ thuận lợi về nắng gió khác nhau.
Bộ Công Thương đưa ra hai phương án cụ thể để lấy ý kiến. Phương án thứ nhất là xác định khung giá riêng cho từng tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương. Phương án thứ hai là nhóm các địa phương có điều kiện tương đồng vào các vùng kinh tế – xã hội để áp dụng chung một mức giá. Cả hai phương án đều nhằm mục tiêu tăng tính linh hoạt và công bằng trong phân bổ nguồn lực đầu tư, đồng thời khuyến khích phát triển điện mặt trời ở những nơi có tiềm năng thực sự.
Đại diện một số doanh nghiệp năng lượng cho rằng, việc phân chia chi tiết hơn sẽ giúp các nhà đầu tư có cơ sở tính toán hiệu quả dự án chính xác hơn, từ đó giảm thiểu rủi ro tài chính. Tuy nhiên, cũng có ý kiến lo ngại rằng nếu áp dụng giá khác nhau cho từng tỉnh có thể tạo ra sự chênh lệch lớn về mức hấp dẫn đầu tư, khiến dòng vốn tập trung quá mức vào một số khu vực có giá cao, trong khi những nơi khác lại khó thu hút nhà đầu tư.
Hiện tại, Việt Nam đang đẩy mạnh cam kết giảm phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, đồng thời đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia. Điện mặt trời được xem là trụ cột quan trọng trong chiến lược chuyển dịch năng lượng. Việc xây dựng khung giá hợp lý không chỉ tác động đến tốc độ phát triển của ngành mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí điện năng của người dân và doanh nghiệp.
Bộ Công Thương khẳng định sẽ tiếp tục lấy ý kiến các bên liên quan, bao gồm các bộ, ngành, địa phương, hiệp hội và doanh nghiệp, trước khi quyết định phương án cuối cùng. Dự kiến, khung giá mới sẽ được ban hành trong năm nay, tạo hành lang pháp lý quan trọng cho các dự án điện mặt trời đang được triển khai cũng như các dự án mới trong tương lai.
Việc điều chỉnh này nằm trong loạt cải cách về cơ chế giá năng lượng tái tạo, đánh dấu bước chuyển từ chính sách hỗ trợ cào bằng sang cách tiếp cận dựa trên cơ sở khoa học và hiệu quả kinh tế – xã hội của từng vùng miền. Giới chuyên gia cho rằng, nếu thực hiện tốt, đây sẽ là tiền đề quan trọng để Việt Nam thu hút đầu tư có trọng điểm, tránh lãng phí nguồn lực và hướng tới một thị trường năng lượng minh bạch, bền vững.
Nguồn: VnExpress — đọc bản gốc
