Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) đang đứng trước sức ép ngày càng gay gắt đối với nguồn nước, khi biến đổi khí hậu, xâm nhập mặn và nhu cầu sử dụng gia tăng. Trước bối cảnh đó, việc chuyển đổi mô hình quản lý nước từ khai thác đơn thuần sang hướng tiết kiệm, tuần hoàn và tái sử dụng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.
Các chuyên gia nhận định rằng nguồn nước tại ĐBSCL không còn dồi dào như trước, đặc biệt trong mùa khô, khi dòng chảy từ thượng nguồn suy giảm và nước mặn xâm nhập sâu vào đất liền. Điều này đòi hỏi các địa phương trong vùng phải thay đổi tư duy, không thể phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn nước ngoại lai mà cần xây dựng hệ thống quản lý nước khép kín, hiệu quả.
Một trong những định hướng quan trọng là ứng dụng công nghệ tưới tiên tiến nhằm giảm thất thoát nước trong nông nghiệp, vốn là lĩnh vực tiêu thụ nước lớn nhất. Bên cạnh đó, việc xử lý và tái sử dụng nước thải trong công nghiệp, sinh hoạt, và nông nghiệp sẽ giúp giảm áp lực lên nguồn nước ngọt tự nhiên. Nhiều mô hình như tưới nhỏ giọt, tưới phun mưa công nghệ cao, hay hệ thống ao chứa nước ngọt đang được khuyến khích triển khai.
Ngoài ra, nâng cao năng lực chủ động nước tại chỗ cũng là giải pháp then chốt. Điều này bao gồm việc xây dựng các hồ trữ nước ngọt, đập ngăn mặn, và hệ thống kênh mương thông minh để trữ nước vào mùa mưa và sử dụng trong mùa khô. Việc này giúp giảm sự phụ thuộc vào nguồn nước từ bên ngoài, tăng tính tự cường cho khu vực.
Tuy nhiên, để thực hiện sự chuyển đổi này, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền, doanh nghiệp, nông dân và các nhà khoa học. Chính sách cần được xây dựng đồng bộ, có cơ chế tài chính và kỹ thuật hỗ trợ cho các mô hình tiết kiệm nước, cũng như tăng cường công tác truyền thông nâng cao nhận thức cho cộng đồng.
Biến đổi khí hậu không còn là vấn đề xa lạ mà đang diễn ra ngày càng khốc liệt tại ĐBSCL. Nếu không sớm thay đổi cách thức khai thác và quản lý nước, vùng đất này sẽ đối mặt với nguy cơ thiếu nước nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh kế của hàng triệu người dân. Vì vậy, chiến lược tiết kiệm, tuần hoàn và chủ động nguồn nước không chỉ là giải pháp trước mắt mà còn là yêu cầu bền vững cho tương lai.
Nguồn: Nông nghiệp Môi trường — đọc bản gốc
