Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, các vùng nông thôn đang đứng trước cơ hội lớn để thu hẹp khoảng cách phát triển. Tuy nhiên, một thực tế đang được nhiều chuyên gia nhấn mạnh là việc xây dựng một ‘làng thông minh’ không chỉ đơn thuần là phủ sóng internet hay lắp đặt các thiết bị công nghệ.
Hạ tầng số vững chắc được ví như ‘con đường’ dẫn lối cho sự phát triển. Nhưng con đường có trải nhựa đến đâu, nếu người dân chưa quen với việc đi lại, chưa hiểu rõ luật giao thông thì mọi thứ vẫn dậm chân tại chỗ. Thành công của một mô hình làng thông minh thực sự phụ thuộc vào hai yếu tố cốt lõi: năng lực số của người dân và mức độ tham gia của họ vào quá trình chuyển đổi.
Trên thực tế, nhiều địa phương hiện nay đã đầu tư mạnh mẽ cho hệ thống mạng, cảm biến, camera an ninh hay các ứng dụng dịch vụ công trực tuyến. Tuy nhiên, nếu người nông dân vẫn còn lúng túng khi sử dụng các ứng dụng truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hoặc không biết cách tiếp cận các kênh bán hàng trực tuyến để quảng bá nông sản, thì những khoản đầu tư đó khó có thể phát huy hết hiệu quả.
Theo các chuyên gia, việc thu hẹp khoảng cách số ở khu vực nông thôn không chỉ là bài toán về hạ tầng mà còn là câu chuyện về đào tạo, truyền thông và thay đổi nhận thức. Người dân không chỉ là đối tượng thụ hưởng mà còn phải được đặt ở vị trí trung tâm, là chủ thể tham gia định hướng và xây dựng các giải pháp công nghệ cho chính cuộc sống của mình.
Quan trọng hơn, người dân cần được tham gia vào quá trình ra quyết định, từ việc xác định nhu cầu công nghệ phù hợp với điều kiện canh tác, sản xuất đến việc góp ý cho các chính sách phát triển kinh tế số địa phương. Khi người dân hiểu rõ lợi ích và chủ động nắm bắt công nghệ, họ sẽ là lực lượng nòng cốt để duy trì và phát triển mô hình này một cách bền vững, tránh tình trạng ‘phong trào’ hay lãng phí nguồn lực đầu tư.
Do đó, trong thời gian tới, các cấp chính quyền cần chú trọng xây dựng các chương trình đào tạo kỹ năng số cơ bản đến nâng cao cho người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số, người cao tuổi. Cùng với đó là xây dựng các tổ công nghệ số cộng đồng để hỗ trợ trực tiếp, kịp thời những vướng mắc trong quá trình sử dụng. Sự kết hợp hài hòa giữa công nghệ và con người, giữa nhà đầu tư và cộng đồng sẽ là chìa khóa mở ra một tương lai tươi sáng cho nông thôn thông minh.
Nguồn: Nông nghiệp Môi trường — đọc bản gốc
