Chiều ngày 27/11, trong khuôn khổ Hội nghị lần thứ 17 các bên tham gia Công ước Liên Hợp Quốc về chống sa mạc hóa (COP17) diễn ra tại Riyadh, Saudi Arabia, đoàn Việt Nam đã trình bày tham luận quan trọng về cơ chế tài chính cho phục hồi sức khỏe đất. Tại phiên thảo luận cấp cao, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Nguyễn Quốc Trị, Trưởng đoàn Việt Nam, đã nêu ba nhóm giải pháp tài chính đang được triển khai hiệu quả tại Việt Nam.
Đề xuất đầu tiên là tiếp tục hoàn thiện và nhân rộng cơ chế chi trả dịch vụ môi trường rừng. Được thí điểm từ năm 2010, cơ chế này hiện đã phủ sóng tại 45/63 tỉnh, thành phố, thu hút khoảng 4.000 tỷ đồng mỗi năm từ các đơn vị sử dụng dịch vụ môi trường rừng (nhà máy thủy điện, nước sạch, du lịch sinh thái). Nguồn kinh phí này không chỉ bảo vệ rừng mà còn góp phần cải tạo đất, chống xói mòn, giữ nước và tạo sinh kế cho hàng triệu hộ dân trồng rừng. Đây là một trong những cơ chế tài chính sáng tạo được quốc tế đánh giá cao và đang được đề xuất mở rộng sang lĩnh vực khác.
Đề xuất thứ hai là phát triển thị trường carbon rừng – một lĩnh vực còn khá mới tại Việt Nam nhưng có tiềm năng rất lớn. Thông qua việc duy trì và tăng cường diện tích rừng, hấp thụ khí nhà kính, Việt Nam có thể bán tín chỉ carbon ra thị trường quốc tế, tạo thêm nguồn lực tài chính tái đầu tư vào bảo tồn và phục hồi đất. Đoàn Việt Nam nhấn mạnh đang nghiên cứu, hoàn thiện khung pháp lý và chuẩn bị tham gia các thỏa thuận song phương, đa phương về tín chỉ carbon, đặc biệt trong lĩnh vực lâm nghiệp và nông nghiệp nhằm tối ưu hóa lợi ích kinh tế – môi trường.
Giải pháp thứ ba là đẩy mạnh mô hình hợp tác công – tư – cộng đồng (PPP). Thay vì chỉ trông chờ ngân sách nhà nước, Việt Nam khuyến khích sự tham gia của doanh nghiệp, tổ chức phi chính phủ và người dân trong các dự án phục hồi đất, tái sinh rừng. Mô hình này giúp huy động nguồn lực tài chính tư nhân, chia sẻ rủi ro, đồng thời nâng cao trách nhiệm của cộng đồng trong việc quản lý, sử dụng đất bền vững. Nhiều dự án PPP đã mang lại hiệu quả tại các vùng đất thoái hóa, đặc biệt là ở Tây Nguyên và đồng bằng sông Cửu Long.
Thứ trưởng Nguyễn Quốc Trị khẳng định, các chính sách tài chính này không chỉ dừng ở mục tiêu khôi phục diện tích đất bị suy thoái mà còn hướng tới nâng cao năng lực thích ứng của cộng đồng – đặc biệt là người dân tộc thiểu số và nông hộ nhỏ, đồng thời tạo thuận lợi cho dòng vốn xanh quốc tế. Việt Nam cũng kêu gọi các quốc gia phát triển, các quỹ khí hậu tăng cường hỗ trợ kỹ thuật, chuyển giao công nghệ và đơn giản hóa thủ tục tiếp cận nguồn vốn cho các nước đang phát triển.
Tham dự COP17, diễn ra từ ngày 2/12 đến ngày 13/12, đoàn Việt Nam gồm đại diện các bộ, ngành và nhiều địa phương sẽ tham gia các phiên đối thoại cấp cao, chia sẻ kinh nghiệm cũng như cập nhật hành động quốc tế để triển khai hiệu quả Công ước trong thời gian tới.
Nguồn: Nông nghiệp Môi trường — đọc bản gốc
