UBND tỉnh Quảng Ninh vừa ban hành quyết định khoanh định khu vực mỏ đá có diện tích 31,25 ha tại phường Yên Tử, thành phố Uông Bí, theo hình thức giao trực tiếp không qua đấu giá quyền khai thác khoáng sản. Mục tiêu chính của quyết định này là bảo đảm nguồn vật liệu xây dựng thiết yếu phục vụ Dự án Khu công nghiệp (KCN) An Hưng, một trong những dự án trọng điểm của địa phương.
Theo giới chức tỉnh, việc cấp mỏ đá không qua đấu giá được thực hiện trên cơ sở các quy định của Luật Khoáng sản và các văn bản hướng dẫn liên quan, áp dụng cho các trường hợp đặc thù khi khoáng sản được sử dụng làm vật liệu thông thường cho các công trình trọng điểm, hạ tầng kỹ thuật hoặc các dự án phát triển kinh tế – xã hội có tác động lớn. Hình thức này nhằm rút ngắn thời gian thủ tục, giảm chi phí và đáp ứng tiến độ thi công của KCN An Hưng, vốn được kỳ vọng sẽ tạo động lực tăng trưởng công nghiệp và thu hút đầu tư cho vùng Đông Bắc.
Tuy nhiên, quyết định này ngay lập tức thu hút sự chú ý của dư luận và các chuyên gia về quản lý tài nguyên. Một số ý kiến băn khoăn về tính minh bạch khi giao mỏ đá trực tiếp, bởi đấu giá thường được coi là cơ chế công khai nhất để xác định giá trị tài nguyên và lựa chọn nhà đầu tư có năng lực thực sự. Việc miễn đấu giá có thể tiềm ẩn nguy cơ lợi ích nhóm, định giá thấp, hoặc tạo ra sự thiếu công bằng giữa các doanh nghiệp cùng ngành. Bên cạnh đó, hoạt động khai thác đá quy mô lớn tại khu vực Yên Tử – nơi nổi tiếng với giá trị văn hóa, lịch sử và cảnh quan thiên nhiên (thuộc quần thể di tích nhà Trần) – đặt ra thách thức không nhỏ trong việc cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo tồn môi trường, cảnh quan.
Được biết, KCN An Hưng có quy mô hàng trăm ha, định hướng thu hút các ngành công nghiệp chế biến, chế tạo và logistics, dự kiến tạo việc làm cho hàng nghìn lao động địa phương. Nhu cầu vật liệu san lấp và đá xây dựng cho dự án là rất lớn, do đó chính quyền địa phương cho rằng việc chủ động nguồn cung là cần thiết để tránh phụ thuộc vào thị trường và đảm bảo ổn định chi phí.
Để giảm thiểu rủi ro về môi trường, UBND tỉnh cũng yêu cầu Ban Quản lý KCN An Hưng phối hợp với Sở Tài nguyên và Môi trường lập kế hoạch khai thác hợp lý, có phương án cải tạo, phục hồi môi trường sau khai thác theo đúng quy định. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia độc lập khuyến nghị tỉnh cần công khai đầy đủ các tiêu chí lựa chọn nhà thầu, giám sát chặt chẽ quá trình khai thác, đồng thời xem xét phương án sử dụng vật liệu thay thế như đá vụn từ các công trình thủy điện hoặc tro xỉ nhiệt điện để giảm áp lực lên mỏ đá tự nhiên.
Việc thực thi chính sách cấp phép khoáng sản đặc thù sẽ tiếp tục được theo dõi sát sao, nhất là trong bối cảnh Luật Địa chất và Khoáng sản mới được ban hành gần đây, đề cao nguyên tắc công khai, minh bạch và bền vững. Quảng Ninh cần có những bước đi cụ thể để vừa bảo đảm tiến độ dự án, vừa giữ gìn tài nguyên và môi trường cho thế hệ tương lai.
Nguồn: Nông nghiệp Môi trường — đọc bản gốc
