Ngành công nghiệp nhựa Việt Nam đang đứng trước giai đoạn chuyển động mạnh mẽ khi cùng lúc phải thích ứng với những thay đổi trong dự thảo Luật Bảo vệ môi trường (sửa đổi) và các yêu cầu khắt khe hơn từ thị trường châu Âu đối với bao bì. Điều này đặt ra bài toán cấp thiết về việc tái cơ cấu sản xuất theo hướng bền vững, giảm phát thải.
Theo giới phân tích, dự thảo luật mới dự kiến sẽ siết chặt hơn các quy định về trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR), bao gồm yêu cầu thu hồi, tái chế sản phẩm sau khi bị thải bỏ. Điều này đồng nghĩa doanh nghiệp nhựa phải tính toán lại chi phí, từ khâu thiết kế tới tiếp thị sản phẩm để đáp ứng chỉ tiêu tái chế bắt buộc, tránh rủi ro pháp lý và tài chính. Trong khi đó, EU – một trong những thị trường xuất khẩu chủ lực – đang siết chặt quy định về bao bì nhựa dùng một lần, hướng tới mục tiêu thúc đẩy kinh tế tuần hoàn; các doanh nghiệp xuất khẩu sẽ phải đối mặt với nhiều rào cản kỹ thuật và chi phí tuân thủ tăng cao nếu không chuyển đổi kịp.
Các chuyên gia chỉ ra rằng, áp lực này đồng thời là cơ hội để ngành nhựa nội địa nâng cao năng lực cạnh tranh. Doanh nghiệp cần chủ động đầu tư vào công nghệ tái chế tiên tiến, thay đổi thiết kế sản phẩm theo hướng thân thiện môi trường, giảm thiểu nhựa nguyên sinh. Nhà nước cũng cần ban hành lộ trình thực thi rõ ràng, minh bạch cùng các cơ chế ưu đãi, hỗ trợ kỹ thuật để doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ, có đủ nguồn lực chuyển dịch. Việc nội luật hóa các cam kết quốc tế về giảm rác thải nhựa cũng cần được thực hiện đồng bộ, tránh gây sốc cho thị trường.
Bối cảnh hiện nay đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý, hiệp hội ngành hàng và cộng đồng doanh nghiệp. Nếu không có giải pháp đồng bộ, nguy cơ mất thị phần tại EU và tụt hậu trong chuỗi cung ứng toàn cầu là rất hiện hữu. Ngược lại, nếu tận dụng tốt sức ép này, ngành nhựa Việt Nam có thể tạo dựng hình ảnh mới, xanh hơn, khẳng định vị thế trong bối cảnh kinh tế xanh đang trở thành xu thế tất yếu.
Nguồn: Nông nghiệp Môi trường — đọc bản gốc
