Thành phố Hồ Chí Minh đang đứng trước áp lực ngày càng lớn từ các vấn đề môi trường như ô nhiễm không khí, tình trạng ngập úng và khối lượng rác thải sinh hoạt lên tới hàng vạn tấn mỗi ngày. Trong bối cảnh đó, chính quyền thành phố đã có những động thái quyết liệt nhằm thoát khỏi lối tư duy quản lý mang tính đối phó, chuyển sang cách tiếp cận chủ động và phòng ngừa từ xa.
Theo các chuyên gia, lâu nay công tác bảo vệ môi trường tại đô thị lớn nhất cả nước thường bị động trước các sự cố, khi vấn đề đã trở nên nghiêm trọng mới tìm cách khắc phục. Cách làm này không chỉ tốn kém mà còn gây ra những hệ lụy khó lường cho sức khỏe cộng đồng và sự phát triển bền vững. Tuy nhiên, gần đây thành phố đã bắt đầu có sự chuyển hướng rõ rệt trong chiến lược quản lý môi trường.
Một trong những điểm nhấn quan trọng là việc thành phố tập trung xây dựng hệ thống quan trắc tự động, ứng dụng công nghệ số để theo dõi chất lượng không khí, nguồn nước và phát hiện sớm các nguy cơ ô nhiễm. Nhờ đó, các cơ quan chức năng có thể đưa ra cảnh báo kịp thời và có biện pháp can thiệp từ sớm, thay vì chờ đến khi sự cố xảy ra mới xử lý.
Trong lĩnh vực thoát nước và chống ngập, thành phố đang đẩy mạnh đầu tư cải tạo hệ thống hạ tầng, nâng cao năng lực tiêu thoát nước kết hợp với các giải pháp quy hoạch đô thị bền vững như tăng diện tích cây xanh, mặt nước, tạo không gian thấm nước. Cùng với đó, công tác quản lý rác thải cũng được thay đổi theo hướng phân loại tại nguồn, tăng cường tái chế và giảm chôn lấp.
Sự thay đổi này không chỉ đến từ nhận thức của chính quyền mà còn đòi hỏi sự tham gia tích cực của người dân và doanh nghiệp. Thành phố đã đẩy mạnh truyền thông, nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ môi trường, khuyến khích các mô hình sản xuất sạch, tiêu dùng xanh. Nhiều doanh nghiệp cũng đã chủ động áp dụng công nghệ hiện đại để giảm phát thải và tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về môi trường.
Giới chuyên gia đánh giá, việc chuyển từ quản lý sự cố sang quản trị rủi ro là xu hướng tất yếu, giúp TP.HCM nâng cao năng lực thích ứng với biến đổi khí hậu và đảm bảo mục tiêu phát triển bền vững. Tuy nhiên, để bước chuyển này thực sự hiệu quả, cần có sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, sự hỗ trợ của khoa học công nghệ và nguồn lực tài chính đủ mạnh.
Với những nỗ lực này, TP.HCM không chỉ hướng đến mục tiêu cải thiện chất lượng môi trường sống cho người dân mà còn khẳng định vai trò tiên phong trong đổi mới mô hình phát triển đô thị bền vững tại Việt Nam. Thành công của thành phố sẽ là bài học kinh nghiệm quý cho các địa phương khác trong cả nước.
Nguồn: Kinh tế Môi trường — đọc bản gốc
