Theo đánh giá mới nhất của Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP), việc hoàn thiện chính sách trách nhiệm sản xuất mở rộng (EPR) tại Việt Nam cần tập trung vào bốn nhóm giải pháp chính nhằm nâng cao hiệu quả thực thi và đạt được các mục tiêu môi trường lâu dài.
Nhóm giải pháp thứ nhất tập trung vào việc chuyển đổi cơ chế từ công cụ áp dụng bắt buộc về tài chính sang một động lực thực sự thúc đẩy các doanh nghiệp, nhất là các nhà sản xuất và nhập khẩu bao bì, thay đổi phương thức hoạt động của họ. Điều này đòi hỏi phải xây dựng các tiêu chí rõ ràng và khuyến khích sáng tạo trong thiết kế sản phẩm thân thiện với môi trường cũng như ưu tiên giảm thiểu khối lượng bao bì từ giai đoạn thiết kế.
Nhóm giải pháp thứ hai liên quan đến vai trò và chức năng của các tổ chức quản lý bao bì (PRO). Theo đề xuất, các tổ chức này cần được định vị lại để trở thành những trung tâm kết nối hiệu quả giữa các bên liên quan trong chuỗi giá trị, từ sản xuất đến tái chế. Đồng thời, PRO cần có khả năng vận hành và quản lý các hệ thống thu gom, phân loại và tái chế bao bì một cách hiệu quả, thay vì chỉ đóng vai trò trung gian về tài chính.
Nhóm giải pháp thứ ba đề cập đến việc cải thiện khung pháp lý và các cơ chế giám sát, đánh giá. Cần phải xây dựng các tiêu chuẩn rõ ràng để đánh giá hiệu quả của chính sách EPR, thành lập các cơ quan kiểm tra độc lập và tăng cường minh bạch trong báo cáo kết quả. Điều này sẽ giúp đảm bảo rằng các cam kết về tái chế thực sự được thực hiện theo đúng mục tiêu đề ra.
Nhóm giải pháp cuối cùng tập trung vào nâng cao nhận thức và tham gia của các bên liên quan, bao gồm cả người tiêu dùng, các nhà buôn bán lẻ, công ty tái chế và cộng đồng địa phương. UNDP nhấn mạnh tầm quan trọng của giáo dục, thông tin liên tục và việc tạo lập các kênh giao tiếp hai chiều để nâng cao sự hiểu biết về lợi ích của chính sách EPR và khuyến khích hành động tích cực.
Các đề xuất này xuất phát từ nhận thức rằng chính sách EPR hiện tại, dù có tiến bộ, vẫn cần được tiếp tục cải tiến để phát huy tối đa hiệu quả trong việc giảm thiểu rác thải bao bì và thúc đẩy nền kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam. Sự hợp tác chặt chẽ giữa chính phủ, các doanh nghiệp, tổ chức xã hội và cộng đồng sẽ là chìa khóa để thành công.
Nguồn: VnEconomy — đọc bản gốc
