UBND TP.HCM vừa công bố lộ trình chi tiết nhằm kiểm soát ô nhiễm không khí và giảm phát thải từ các phương tiện giao thông cá nhân. Theo đó, thành phố sẽ triển khai thí điểm mô hình vùng phát thải thấp (LEZ) tại khu vực lõi trung tâm và khu đô thị mới Thủ Thiêm, dự kiến bắt đầu từ tháng 7/2027.
Đây là một trong những nội dung quan trọng trong đề án xây dựng TP.HCM trở thành đô thị xanh và bền vững, hướng tới mục tiêu trung hòa carbon vào năm 2050. Vùng phát thải thấp sẽ là khu vực giới hạn lưu thông đối với các loại xe động cơ đốt trong có mức khí thải vượt ngưỡng cho phép, đồng thời khuyến khích người dân chuyển sang sử dụng phương tiện chạy điện hoặc năng lượng sạch.
Theo lộ trình, giai đoạn đầu (2025-2026) thành phố sẽ hoàn thiện khung pháp lý, xây dựng hạ tầng trạm sạc điện và bộ tiêu chí kỹ thuật về phát thải xe cơ giới. Từ quý III/2027, khu vực trung tâm quận 1, quận 3 và một phần quận 4, cùng khu Thủ Thiêm (TP. Thủ Đức) sẽ được khoanh vùng thí điểm. Xe máy, ô tô xăng dầu lưu thông tại đây cần đáp ứng chuẩn khí thải mới hoặc nhận tem nhận diện điện tử để được phép vào.
Song song đó, TP.HCM cũng nghiên cứu áp dụng trạm quan trắc khí thải cố định và thiết bị viễn thám (remote sensing) để kiểm soát tự động các phương tiện đi qua vùng phát thải thấp. Dữ liệu thu thập sẽ giúp cơ quan chức năng xác định lượng phát thải thực tế, từ đó có điều chỉnh phù hợp theo từng giai đoạn.
Về chính sách hỗ trợ, thành phố đề xuất gói ưu đãi về thuế, phí trước bạ, lãi suất vay cho người dân và hộ kinh doanh vận tải chuyển đổi sang xe điện. Đồng thời, chính quyền sẽ đầu tư mở rộng mạng lưới xe buýt điện, xe buýt CNG và làn đường ưu tiên cho phương tiện xanh để giảm phụ thuộc vào xe cá nhân.
Các chuyên gia giao thông nhận định, việc áp dụng vùng phát thải thấp là xu hướng tất yếu của nhiều đô thị lớn trên thế giới như London, Paris hay Seoul. Tuy nhiên, để thành công, TP.HCM cần giải quyết đồng bộ ba bài toán lớn: hạ tầng trạm sạc, hỗ trợ tài chính và tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng.
Về lâu dài, từ năm 2030, TP.HCM sẽ mở rộng các vùng phát thải thấp sang nhiều quận nội thành khác, tiến tới đạt mục tiêu 100% xe buýt sử dụng năng lượng sạch hoặc điện tại khu vực trung tâm. Lộ trình này được xây dựng với sự tham vấn ý kiến của các sở ngành, chuyên gia và dự kiến trình HĐND TP.HCM thông qua vào cuối năm 2025.
Nguồn: VnExpress — đọc bản gốc
